Over politici die ‘politiek’ als scheldwoord gebruiken

51geenproteststem

“De bonden doen te veel aan politiek”, kopte De Tijd vorige week (26.10.2016). Voka-topman Hans Maertens zei in een interview het volgende: “Eerst hebben we nood aan vakbonden die durven mee te denken met de bedrijven en die geen politieke betogingen of stakingen organiseren. (…) Door tegen een regering actie te voeren of te staken, profileren onze vakbonden zich al te vaak als politieke actoren.” In het interview legt Maertens ook uit hoe die vakbonden zich dan wel zouden moeten gedragen en met welke doelstellingen.

In diezelfde week berichtte ROB TV over een vrouw die in afwachting van een sociale woning in Tienen al meer dan twee maanden in een garagebox woonde. Een dag later blijkt dat de vrouw een noodwoning krijgt aangeboden in Glabbeek. Burgemeester Peter Reekmans stelt stellig: “Dit is een vrouw helpen; dit heeft niets met politiek te maken“, om vervolgens het Tiense bestuur een veeg uit de pan te geven en de ganse asielcrisis erbij te sleuren.

Nog eentje om het af te leren? “Het is een puur politiek spel tegen de opkomst van de PTB, met inhoud heeft dit niets te maken,” aldus partijvoorzitter van de N-VA Bart De Wever (De Redactie, 24.10.2016) Lees verder

Waarom ook een correcte opiniepeiling waardeloos is

Eerst de spelregels. We gaan ervan uit dat de opiniepeiling voldoet aan de methodologische randvoorwaarden en dat we dus meten wat we willen meten. We gaan er ook van uit dat de journalist absoluut correct bericht over de beperkingen van de peiling en over de conclusies die we mogen trekken. Ten slotte gaan we ervan uit dat de burger al die informatie correct kan interpreteren. Goed, deze drie veronderstellingen zijn al een klein beetje science fiction, maar het is ons te doen om het inhoudelijke nut van de opiniepeiling zonder alle vormelijke belemmeringen waarover al boeken aan opiniestukken zijn volgeschreven.

Wat hebben wij geleerd vandaag?

De vraag is of een opiniepeiling mij als burger inhoudelijk relevante informatie biedt over de samenleving, inclusief haar machtshebbers. De politieke opiniepeiling gaat doorgaans op zoek naar een antwoord op de vraag: Als er op datum X verkiezingen zouden vallen, hoe zouden de politieke partijen scoren en verschilt dat (significant) van de vorige? Zo creëren journalisten al ‘opiniepeilend’ een permanente barometer van het politieke klimaat. Maar biedt dat relevante informatie voor mij als burger? Het levert mij geenszins informatie over beleidsdaden, standpunten, strategieën of zelfs maar beleidsintenties van politici.

Het geeft mij wel een idee van wat mijn medeburgers hierover denken. En dan nog zeer onrechtstreeks, want via verschuivingen in het stemgedrag probeert de journalist de mening over de recente politieke besluiten te achterhalen. Zoals we nu (oktober, 2011) ook iets meer zouden weten over de goedkeuring van Vlaanderen over het BHV-akkoord op basis van de recentste peiling van de VRT en De Standaard. Om zo’n dingen te meten bestaan echter efficiëntere vragen dan ‘Voor welke partij zou u nu stemmen?’. Lap, zitten we alsnog in een methodologisch straatje.

Ik kies, want jij kiest

Is dat dan informatie die van mij een beter geïnformeerde burger maakt? Moet ik kijken naar het stemgedrag van anderen om het mijne beter te bepalen? In een eerstejaarscursus Politicologie (wees gerust, het is geen internetcursus) komen we termen tegen als het ‘band wagon effect’ en het ‘underdog effect’. Beide mechanismen beïnvloeden het stemgedrag louter op basis van wat de rest doet en steunen allerminst op inhoudelijke overwegingen. Denk aan de campagne van Groen! een aantal jaren geleden die expliciet riep: GEZOCHT 280.000 stemmen! Het kan ook implicieter, zoals bij een opiniepeiling. Zo lijkt LDD nu al dood en begraven en ook Vlaams Belang lijkt het lek niet te kunnen dichten. N-VA is nog steeds goed ‘samen onderweg, Hallelujah’.

Maar zijn dit overwegingen die ik moet maken als burger? Een opiniepeiling maakt van de huidige populariteit van partijen het centrale nieuws en zo ook het centrale criterium of minstens één van de criteria die de burger in overweging hoort te nemen. De focus ligt niet bij de politiek zelf (ook al koppelt de peiling naar recente politieke feiten), maar op de mening van mijn medeburgers. Moet ik die mee in rekening nemen in het stemhokje? Ik denk van niet.

P.S.
En dan heb ik het nog niet eens gehad over hoe die arme politici moeten omgaan met die lawine aan opiniepeilingen. Won’t someone please think of the politicians?!