Vlaamse paywall groeit sneller? Niet toevallig nu

IMG_20170727_125124Eerlijk is eerlijk: mijn journalistieke eetgewoontes kan je gerust als ongezond bestempelen.

Ik verorber dagelijks meermaals de gratis nieuwssnacks die worden opgediend op de websites van De Standaard, De Morgen en De Redactie. Daarnaast graai ik elke dag door mijn Twitterfeed op zoek naar lekkere tussendoortjes, ook al ogen die steeds vaker bedorven; gekruide woordenwisselingen tussen beroepstwitteraars wijzen op de naderende vervaldatum van Twitter als publiek forum. Verder neem ik nog een voedingssupplement genaamd Apache, als avondmaal bekijk ik afwisselend het VRT- en VTM-journaal van 7 uur, en tot slot vormt ROB Vandaag het ideale nachtmutsje. Maar dat is het zo ongeveer. Mijn nieuwsdieet is tamelijk breed, maar eerder oppervlakkig en situeert zich vooral op de drie hoger vermelde nieuwssites.

Het valt mij dan wel op als er online iets lijkt te bewegen en 2017 voelt aan als een kantelmoment. De laatste maanden lijkt met name het evenwicht tussen gratis en betaald online nieuws te kantelen. Als er dit jaar inderdaad sprake is van een kantelmoment, zou dat niet eens zo toevallig zijn.

Lees verder

Advertenties

Factchecken is symptoombestrijding

hqdefault

“Is het verhaal wààr of níet waar?”

Al in 1989 stelde Kurt Van Eeghem de vraag aan zijn verdacht panel van drie wijzen. Op het einde van elke aflevering moest de overgebleven kandidaat namelijk het waarheidsgehalte van hun verhalen inschatten. Merk dus op: de titel van het programma verwees niet naar de kandidaat die de praatjes van het panel moest factchecken. ‘De Drie Wijzen’ verwees naar de praatjesmakers. Neem dat inzicht mee, bij het lezen van deze blogpost.

Goede journalistiek Lees verder

Hoe kan een niet-geïnformeerd publiek informatie werkelijk naar waarde schatten?

watisjournalistiek

Vorige maand ontdekte ik deze campagne van de Christelijke Mutualiteit, genaamd ‘Kritisch omgaan met info’.

In een handvol webpagina’s wordt de lezer uitgenodigd kritisch om te gaan met online gezondheidsinformatie. Je consulteert best een betrouwbare bron, zo luidt de kernboodschap, en onbetrouwbare bronnen herken je aan de hand van zenderkenmerken (vb. de bron is een professor of een expert), de context (vb. de bron wordt omringd door reclame) en de boodschap zelf (vb. de bron is te mooi om waar te zijn).

Conceptueel juich ik deze campagne toe. Mensen even laten stilstaan bij de kwaliteit van online (gezondheids)informatie is een nobel en actueel doel. Sommige concrete aspecten van de campagne vind ik bovendien erg scherp; de pagina die toelicht in welke context biomedisch wetenschapsnieuws vaak tot stand komt, tekent zelfs een zeer donker plaatje over medialogica en het daarop geënte businessmodel achter wetenschapscommunicatie.

Alleen leidt deze campagne tot een fundamentelere vraag die de campagne zelf overstijgt:

Hoe kan een niet-geïnformeerd publiek informatie werkelijk naar waarde schatten? Lees verder

Hoeveel kost onze verslaving aan de Amerikaanse verkiezingen?

amercian-addiction

Kort antwoord

Volgens mij te veel.

Lang antwoord

Begrijp me niet verkeerd. Ik erken het maatschappelijke belang van wie de 45e president wordt van de Verenigde Staten. Ik erken de economische, maar ook de socio-culturele en ecologische impact van deze persoon in die positie. Het doet er daarbij niet eens toe of je die maatschappelijke relevantie afmeet ten aanzien van onze Vlaamse kerkentorens of dat je vertrekt vanuit een breder, Europees of zelfs mondiaal gevoel van burgerschap. De Amerikaanse president doet er toe.

Ik zal zelfs een stap verder gaan en stellen dat ook het proces waarlangs en de context waarin die president verkozen wordt onze aandacht verdient. We mogen ons bewust zijn van het kiesstelsel waarin de kandidaat met de meeste stemmen kan verliezen. We mogen inzicht hebben in het tweeledige partijlandschap, dat steeds minder ruimte laat voor consensus en compromis. We mogen lezen over de socio-economische realiteit waarin het land zich in dit verkiezingsjaar bevindt. En ja, we mogen geïnformeerd worden over het steeds grotesker ogende mediacircus tijdens de voorverkiezingen en de eigenlijke eindstrijd.

Maar betekent dat ook dat we zelf moeten deelnemen aan dat mediacircus? Lees verder

Over politici die ‘politiek’ als scheldwoord gebruiken

51geenproteststem

“De bonden doen te veel aan politiek”, kopte De Tijd vorige week (26.10.2016). Voka-topman Hans Maertens zei in een interview het volgende: “Eerst hebben we nood aan vakbonden die durven mee te denken met de bedrijven en die geen politieke betogingen of stakingen organiseren. (…) Door tegen een regering actie te voeren of te staken, profileren onze vakbonden zich al te vaak als politieke actoren.” In het interview legt Maertens ook uit hoe die vakbonden zich dan wel zouden moeten gedragen en met welke doelstellingen.

In diezelfde week berichtte ROB TV over een vrouw die in afwachting van een sociale woning in Tienen al meer dan twee maanden in een garagebox woonde. Een dag later blijkt dat de vrouw een noodwoning krijgt aangeboden in Glabbeek. Burgemeester Peter Reekmans stelt stellig: “Dit is een vrouw helpen; dit heeft niets met politiek te maken“, om vervolgens het Tiense bestuur een veeg uit de pan te geven en de ganse asielcrisis erbij te sleuren.

Nog eentje om het af te leren? “Het is een puur politiek spel tegen de opkomst van de PTB, met inhoud heeft dit niets te maken,” aldus partijvoorzitter van de N-VA Bart De Wever (De Redactie, 24.10.2016) Lees verder

Essay: De (zelf)destructie van constructieve journalistiek

(Even vooraf: ‘Essay’ is een groot woord. Eigenlijk is dit gewoon een lange blogpost, waarin ik alles zeg wat ik ooit al eens wilde zeggen over het thema. Nu leek mij een goed moment.)

constructief

Björn Soenens was het op één na slechtste wat de Vlaamse constructieve journalistiek kon overkomen. Maar zelfs dat is volgens mij maar ten dele zijn eigen schuld.

Lees verder

En toen publiceerde De Standaard een citaat dat nooit werd uitgesproken

Wat betekent een aanhalingsteken? Bij De Standaard van alles, weten we dankzij de laatste bijdrage van ombudsman Tom Naegels (De Standaard, 31.08.2015). Daarin verantwoordt hij waarom zijn collega’s een interview kopten en inleidden met een citaat dat nooit werd uitgesproken. Boeiende literatuur heeft die man toch weer geschreven! Waarom ik dat deze keer écht meen, verklap ik zo meteen. Eerst moeten we enkele conventies opfrissen. Lees verder

“Wij bieden jou: zelfstandige.” Vacatures voor freelance journalisten zijn géén vacatures

misdaad

Gejuich bij de afgestudeerden, hier en daar een traantje van vreugde. Er is nog eens een vacature voor een journalist! Maar eigenlijk ook weer niet…

PXL, één van de zes Vlaamse hogescholen met een professionele bacheloropleiding in de journalistiek, maakte melding op Facebook. Het Laatste Nieuws zoekt een misdaadverslaggever voor de regio Brussel. Correctie, ze zoeken een freelance misdaadverslaggever. Een vacature mag dit dus eigenlijk niet heten; eerder een aanbod van een potentiële klant van de freelancer in kwestie.

Schijn bedriegt

Dat dit meer is dan een potje semantisch muggenziften, blijkt uit het vacaturebericht zelf. De format die Regiojobs aanbiedt, is op maat gesneden van – u raadt het – vacatures in plaats van opdrachten. Het resultaat is een ietwat gewrongen bericht. De formulering “Wij bieden jou: zelfstandige” is niets minder dan hilarisch. Het aanbod van “een nieuw avontuur vol afwisseling binnen dé leidende mediagroep van Vlaanderen” wringt al iets meer. Werk je als zelfstandige wel ‘binnen’ een mediagroep? Dat het zou gaan om een voltijdse betrekking, is ook niet onschuldig. Is een freelancer die ‘voltijds’ opdrachten uitvoert voor één klant, namelijk geen schijnzelfstandige? Lees verder

Wetenschapsnieuws is slecht voor de wetenschap. En ‘De verdeelde klas’ was nog veel slechter.

newSqueezedOrangeIk hoor mijn academische collega’s vaak zuchten, wanneer ze de krant openslaan. Weer een onderzoek waarover verkeerd wordt bericht. Vaak gaat het om een onderzoeksthema dat aansluit bij hun eigen expertise. En meestal volgt dan de retorische vraag: en wat met al die onderzoeken in het nieuws waar ik zelf niets van weet? Vaak draait de kritiek uit op een vingerwijzing naar de wetenschapsjournalist, die klaarblijkelijk weer de mist in ging. Maar misschien is er een fundamenteler probleem. Wat als wetenschapsnieuws een contradictio in terminis is? Lees verder

25 jaar Vlaamse mediaconvergentie in één (onheilspellende) figuur

mediaconvergentie

Wat deze figuur NIET toont,…

  • is het volledige Vlaamse mediaveld. Audiovisuele media, reclameregie en distributie worden niet in rekening gebracht. Weet wel dat ook deze activiteiten deel uitmaken van verregaande mediaconvergentie. Denk bijvoorbeeld aan distributeur Telenet die zich in De Vijver (Vier, Vijf, Woestijnvis) heeft ingekocht, of aan Medialaan (VTM, 2BE, Q-music,…) met hoofdaandeelhouders Roularta en De Persgroep.
  • is de volledige printmarkt. De periodieke pers is bijzonder divers, dus beperken we ons tot dagbladen enerzijds en weekbladen met een brede focus anderzijds. We steunen hierbij op de gegevens van de Vlaamse Regulator voor de Media (Mediaconcentratie 2013, Mediaconcentratie 2008) en PMV Printmedia in Vlaanderen (Verleyen, 2005).Ik kan niet genoeg benadrukken dat die afbakening in een aantal gevallen nog steeds relatief arbitrair is.
  • zijn de buitenlandse activiteiten van Vlaamse uitgevers. Zo zijn zowel De Persgroep als het Mediahuis ook grote spelers in Nederland, en Roularta heeft een poot in Frankrijk.
  • is marktaandeel. Deze figuur vertelt niets over lezersaantallen, abonnementen, bereik of reclame-inkomsten.
  • zijn mijn visuele vaardigheden.

Wat deze figuur WEL toont,…

is de mediadiversiteit in termen van uitgevers bij de bovenstaande titels. Binnen elk jaar staat elke kleur voor één uitgever. Vandaag is een interessante dag om deze oefening te maken. Het is namelijk 25 jaar geleden dat de audiovisuele sector werd opengesteld voor een commerciële omroep en vandaag neemt de Persgroep een aantal belangrijke titels van Sanoma over, zoals Humo en Story.
Lees verder