De VRT gaat een anti-Vlaamse toekomst tegemoet

VRTDat een centrumrechtse regering een openbare omroep allerminst ontziet in haar besparingsdrift, mag niet verbazen. Waar links maatschappelijke relevantie ziet, ziet rechts nu eenmaal betutteling en marktverstoring. Maar de huidige coalitie is naast centrumrechts ook tamelijk Vlaams gekleurd. Daarom is het zo opmerkelijk dat de ‘V’ in VRT rake klappen lijkt te krijgen in de huidige toekomstplannen. Op minstens drie vlakken zal de openbare omroep de Vlaamse identiteit niet meer kunnen bedienen en dan hebben we niet over quota voor Nederlandstalige muziek.

Vlaams regionalisme

Vraag mij over welke persoonskenmerken een Vlaming beschikt en ik zou je het antwoord verschuldigd moeten blijven. Stel mij dezelfde vraag over een Antwerpenaar, een Gentenaar, een Kempenaar, een Limburger,… en ik lever op één twee drie een gedetailleerde profielschets. Er is niets zo Vlaams dan de vele (hyper)lokale identiteiten in ons Vlaanderenlandje.

Je kan daar laatdunkend over doen en die kerkentorenmentaliteit vervloeken. Of je kan doen wat Radio 2 al jaar en dag doet: die lokale identiteit aanspreken om zo mensen bij elkaar te brengen, maar ook om een brug te slaan tussen Jan met de pet en meer universele, vaak minder toegankelijke onderwerpen. Het is dus fout om te denken dat de lokale focus van Radio 2 enkel lokale doelstellingen vervult. Radio 2 is tegelijk het licht in de eigen huiskamer en een venster op de wereld.

Het is eveneens fout te denken dat die Radio 2 zich (enkel) zou enten op provinciale identiteiten. Zo bedient Radio 2 in het kleine Vlaams-Brabant maar liefst vier lokale gemeenschappen, zo vertelde regionaal manager Dirk Somers mij in een verkennend onderzoek naar community media. Besparen op die lokale focus is besparen op een sterke tool tot kennisverwerving, integratie en gemeenschapsvorming.

Vlaamse mediaproductie

Vlaanderen heeft een ijzersterke reputatie te verdedigen als medialand. Onze televisieformats doen het steevast goed op internationale prijsuitreikingen en worden gretig geëxporteerd naar het buitenland, gaande van De Mol, De Slimste Mens tot (jawel) F.C. De Kampioenen. Ook in andere mediasectoren doen we het prima. Een belangrijk deel van de Nederlandse uitgeversmarkt ligt via de Persgroep en Mediahuis in Vlaamse handen en reclamebureaus uit Vlaanderen en Brussel behoren tot de absolute wereldtop.

Het audiovisuele medialandschap is natuurlijk meer dan een openbare omroep. Ook de Medialaan en De Vijver zetten in op Vlaamse mediaproducties. Als echter zo’n grote speler als de VRT steeds minder eigen producties mag / kan maken, gaat dat gevolgen hebben op de schitterende programma’s die we nog niet hebben gemaakt en zo misschien nooit zullen maken.

Vlaamse creativiteit

Verder dan innovatieve televisie profileert Vlaanderen zich graag en terecht als broeihaard voor innovatie en creativiteit. Met een tagline als ‘Flanders, state of the art’ en een sterke faciliterende organisatie als ‘Flanders District of Creativity’ wordt daartoe de toon gezet.

Daarom was de berichtgeving voor het zomerreces zo opmerkelijk. De VRT zou namelijk niet meer mogen experimenteren, tenzij op voorhand de marktversterkende waarde aantoonbaar is. Brecht Decaestecker, chef Digitaal bij De Morgen, vreesde dat de Vlaamse regering zo ‘de grootste stommiteit uit de Vlaamse mediageschiedenis zou begaan’ (De Morgen, 09.07.2015). Hij beargumenteerde dat het precies wel de functie van een openbare omroep is om te experimenteren, net omdat die omroep over een gewaarborgde financiële stabiliteit beschikt. Het omgekeerde stellen zou even gek zijn, als zou een commercieel bedrijf in een noodlijdende sector het experiment moeten schuwen, maar zijn redenering is niet onterecht.

Er is echter nog een andere reden om het experiment een uitdrukkelijke plaats te geven in de openbare omroep. Experimenteren is namelijk even Vlaams als onze hyperlokale reflex en onze ijzersterke mediareputatie. Wij Vlamingen (en wat mij betreft Belgen tout court) zijn plantrekkers, bricoleurs, zottekes. We proberen graag gekke dingen uit en gaan telkens op zoek naar het ongewone, vaak ook het absurde. We doen het allemaal: de zelfstandige die een zot idee in een eenmansbedrijf probeert te gieten, de programmamaker die een onwaarschijnlijke mediaformat bedenkt, maar evengoed die buurman die in zijn tuinhuis als een wilde aan het timmeren slaat, omdat hij een geniaal idee heeft om zijn dakgoot te innoveren. Vlamingen proberen. Niet zelden draait het uit op een sisser, maar doordat we telkens weer het experiment opzoeken, komt er vaak wel iets nieuws en sterks uit de bus.

Dàt is voor mij een belangrijk deel van de Vlaamse aard. En net daarom zou het jammer zijn, als we ook dat deel van de Vlaamse aard niet meer zouden kunnen botvieren in onze Vlaamse openbare omroep.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s