de DS-ombuds gelooft niet in de kracht van woordkeuze. Zijn woorden.

Vandaag schreef een journalist niet te geloven in de kracht van woordkeuze. Ooit al een schoenmaker horen zeggen dat de keuze van zool er eigenlijk weinig toe doet?

Als ombuds van De Standaard lag het voor de hand dat Tom Naegels zijn licht zou werpen over de term ‘islamterreur’ (De Standaard, 21.01.2015). Hoewel hij zijn analyse opent met tal van voorbeelden die het tegendeel illustreren, besluit hij dat we niet te veel belang moeten hechten aan woordkeuze. Lezers hebben voldoende gezond verstand om zelf de nodige nuance te leggen. Bovendien is er ook berichtgeving die zelf de nodige nuance legt en die wordt heus niet teniet gedaan door het subliminale (sic) effect van woordkeuze. Neen, stelt de ombuds, “ik heb te weinig aanleg voor psychoanalytische mystiek om daaraan geloof te hechten.”

Neen, heus niet

…Interessante woordkeuze van de ombuds. Ik hoop dat hij ‘subliminaal’ niet verwart met ‘onbewust’ of ‘sluipend’. Subliminaal (van ‘sub limen’) gaat om niet of nauwelijks zintuiglijk waarneembare boodschappen. Dan zou er bijvoorbeeld in de krant in zeer lichte grijstinten ‘ISLAMTERREUR’ tussen de regels staan, om zo een effect te bekomen.

Neen, dat zal heus niet. Het is te gek voor woorden dat de ombuds weinig geloof zou hechten aan onbewuste beïnvloeding via woordkeuze. Dat zou impliceren dat hij een ganse academische discipline naast zich zou neerleggen. Zo zou hij het concept ‘framing’ weglachen, waarmee onderzocht wordt hoe woordkeuze via culturele inferenties betekenis geeft aan de werkelijkheid en verantwoordelijkheid toewijst aan actoren. Prof. Baldwin Van Gorp en drs. Jan Boesman schreven daar laatst nog een pittige blogpost over. Door de kracht van onbewuste sociale beïnvloeding te minimaliseren zou de ombuds zo maar even een eeuw aan sociaalpsychologisch onderzoek onbenut laten en theorieën als het cultivatie-effect van Gerbner negeren. Door de aandacht en doordachtheid in ons mediaconsumptiegedrag te overschatten zou de ombuds ons terug katapulteren naar de communicatiewetenschappelijke tijdsgeest van enkele decennia geleden en zou hij modellen als het ‘heuristic-systematic model of information processing’ van Chaiken links laten liggen. Door te stellen dat kranten slechts de reeds gebruikelijke termen hanteren zou de ombuds kritische theorievorming als agendasetting, media ownership en sociale identiteitsvorming wegwuiven. Neen, heus niet.

Effect

U merkt het, beste lezer, ik sta op mijn achterste poten en mijn haar staat recht. Mijn typende vingers trillen nog na van verontwaardiging. Dat is het effect van de woordkeuze van de ombuds, die een gans corpus aan wetenschappelijk onderzoek lijkt te ridiculiseren. ‘Psychoanalytische mystiek’, zo benoemde hij het. Ja, dat maakt bij mij iets los. Misschien bedoelde de ombuds het niet zo en doelde hij op iets totaal anders. Zoals hij zelf stelt: “mensen maken soms te veel van woorden.” Misschien onderschat hij weliswaar de empirische kracht van zijn eigen woordkeuze. Nogal wiedes, hij heeft er te weinig aanleg voor. Zijn woorden.

One thought on “de DS-ombuds gelooft niet in de kracht van woordkeuze. Zijn woorden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s